بهمن ترکیان، فعال آتئیست و مؤسس صفحه فارسیزبان «اسکپتیک»، در یکی از پستهای اخیر خود در شبکه اجتماعی اینستاگرام، به دفاع از احتمال اقدام نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران پرداخته و مدعی شده است که چنین اقدامی، در صورت تغییر ساختار سیاسی کشور، میتواند زمینهساز رونق اقتصادی و ورود سرمایهگذاری شرکتهای بزرگ فناوری جهان به ایران شود.
ترکیان در بخشی از اظهارات خود با اشاره به دیدگاه برخی سیاستمداران درباره ضرورت پیگیری مسیر دیپلماسی برای جلوگیری از آسیبهای اقتصادی، نوشته است:
«پس از سرنگونی رژیم، حتماً آمریکا و کشورهای دیگر کمک خواهند کرد و سرمایهگذاری فراوانی به سمت ایران سرازیر خواهد شد. اپل اولین دفترش را در ایران میزند و مایکروسافت هم همینطور. چرا نزنند؟ آنها دنبال پول هستند. پول را بیاورند و ببرند، اشکالی ندارد. اپل و سامسونگ بیاورید، سرمایهگذاری کنید و فناوری بدهید.»
این دیدگاه با واکنشهای انتقادی مواجه شده است. منتقدان معتقدند پیوند دادن حمله نظامی خارجی با توسعه اقتصادی، بدون توجه به پیامدهای انسانی، اجتماعی و امنیتی جنگها، نگاهی سادهانگارانه به فرآیندهای پیچیده سیاسی و اقتصادی است.
از سوی دیگر، این پرسش مطرح میشود که آیا تجربه کشورهای مختلف نشان داده است که مداخلات نظامی خارجی الزاماً به ثبات سیاسی، رفاه عمومی و رشد اقتصادی منجر میشود؟ بررسی نمونههای تاریخی در نقاط مختلف جهان نشان میدهد که پیامدهای جنگ و فروپاشی سیاسی، در بسیاری از موارد با بحرانهای انسانی، بیثباتی طولانیمدت و آسیبهای گسترده اقتصادی همراه بوده است.
منتقدان همچنین معتقدند تقلیل توسعه یک کشور به ورود برندهای بزرگ فناوری و سرمایهگذاری شرکتهای خارجی، نادیده گرفتن عوامل مهمی همچون ثبات سیاسی، سرمایه انسانی، زیرساختهای اقتصادی، حاکمیت قانون و استقلال تصمیمگیری اقتصادی است.
در این چارچوب، دیدگاه «فناوری در برابر هزینه اقتصادی و سیاسی» بهعنوان رویکردی که صرفاً بر دستاوردهای مادی کوتاهمدت تمرکز دارد، محل بحث قرار گرفته است؛ چراکه توسعه پایدار معمولاً نیازمند مجموعهای از عوامل داخلی و خارجی و همچنین حفظ منافع عمومی جامعه است.
به باور منتقدان، طرح چنین دیدگاههایی بدون توجه کافی به تبعات انسانی جنگ و مداخلات خارجی، میتواند موجب سادهسازی مسائل پیچیده اجتماعی و سیاسی شود و ضرورت بررسی همهجانبه پیامدهای تصمیمات کلان را نادیده بگیرد.
