آرشیو دسته بندی: یادداشت

وقتی نسخه دوازده‌قدمی برای همه جواب نمی‌دهد؛ روایت جداشدگان از معتادان گمنام

انجمن های دوازده قدمی

انجمن «معتادان گمنام» یا NA خود را محلی برای کمک به افراد درگیر اعتیاد معرفی می‌کند؛ جایی که اعضا با حضور در جلسات گروهی، شنیدن تجربه دیگران و پیروی از برنامه دوازده‌قدمی، مسیر بهبودی را دنبال می‌کنند. اما پشت این تصویر امیدوارکننده، پرسش مهمی وجود دارد: آیا این برنامه واقعاً به استقلال و توانمندی فرد…

سکوت معنادار باستان‌گرایان و سلطنت‌طلبان در برابر سخنان مارکو روبیو

باستان‌گرایی

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، در سخنرانی خود در ۷ اکتبر ۲۰۲۶ در تپه پنیکس آتن، با روایتی هالیوودی از جنگ‌های ایران و یونان، حمله خشایارشا به آتن در سال ۴۸۰ پیش از میلاد را به‌عنوان نمادی از تقابل تمدن غرب با «تهدید شرق» معرفی کرد. او با تحریف واقعیت‌های تاریخی، مدافعان آکروپولیس…

سدره‌پوشی ایرانیان غیرزرتشتی در بروکسل هم‌زمان با جشن مهرگان؛ تلاقی هویت دینی، میراث باستانی و گرایش سیاسی

زرتشت

برگزاری مراسم سدره‌پوشی شماری از ایرانیان فاقد پیشینه خانوادگی زرتشتی، هم‌زمان با جشن مهرگان در بنیاد زرتشتیان اروپا در بروکسل، پرسش‌هایی درباره چگونگی معرفی دین زرتشت، میزان شناخت تازه‌پذیرندگان از مبانی این دین و نقش گرایش‌های سیاسی در انتخاب هویت دینی آنان مطرح کرده است.   این مراسم که در چارچوب برنامه‌های جشن مهرگان برگزار…

دینِ عقلانی، یا معنویتِ مبتنی بر ترس؟

جریان های خرافی

اخیراً متنی توسط صادق شنود در فضای مجازی با رویکرد «ماورایی‌نمایی» منتشر شده که با ادعای «هجوم شیاطین» و ارائه نسخه‌هایِ شبه‌دینی، سعی در هدایتِ سبد رفتاریِ خانواده‌ها دارد. نقدِ این‌گونه محتواها از چند جهت ضروری است:   ۱. دین در خدمت امنیت روانی، نه ناامنی: اسلام دینی است که «امنیت» را از ثمرات ایمان…

حمله رسانه‌ای جریان‌تبشیر و مسیحیان سلطنت‌طلب به بیژن مرتضوی پس از بازگشت به ایران

مسیحیت، مسیحیت تبشیری

بازگشت بیژن مرتضوی، خواننده، آهنگساز و نوازنده شناخته‌شده ایرانی، به کشور در هشتم مهرماه ۱۴۰۵، پس از سال‌ها حضور در خارج از ایران، با واکنش‌هایی در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های فارسی‌زبان همراه شد. خبر بازگشت او که دو روز پیش از آن با تکذیب مرتضوی مواجه شده بود، سرانجام با انتشار تصاویر حضور او در…

از نفی سیاست تا نسخه‌پیچی سیاسی؛ چرخش محمدعلی طاهری علیه قوه قضائیه

معنویت بدون دین، عرفان حلقه

محمدعلی طاهری، مؤسس عرفان حلقه، از جریانات فعال انحرافی در دهه‌های اخیر در ایران بوده است. طاهری در ابتدای ایجاد عرفان حلقه، مدعی فعالیت اجتماعی و عرفانی بود و فعالیت سیاسی را جزو فعالیت‌های خود نمی‌دانست.   طاهری نه‌تنها فعالیت سیاسی را جزو فعالیت‌های جریان عرفان حلقه نمی‌دانست، بلکه هرگونه فعالیت سیاسی در آینده از…

هدف‌گذاری محمدعلی طاهری برای گسترش فرقه عرفان حلقه

معنویت بدون دین، عرفان حلقه

محمد علی طاهری بنیانگذار عرفان حلقه، بعد خروج از کشور و اقامت در تورنتوی کانادا، سعی کرد یک انسجام جدید در ساختار عرفان حلقه ایجاد کند؛ ابتدا فعالیت شاگردان (مستر) مخالف خود را ممنوع کرد؛ افرادی که به این دستور اهمیتی ندادند را طرد کرده و با دیکتاتوری آنان را از تشکیلات عرفان حلقه اخراج…

خانه شیطان سست است؛ از خانه عنکبوت تا معنویت‌های بی‌خدا

معنویت بدون دین

«بَیْتُ الشَّیْطَانِ مِنْ بُیُوتِکُمْ بُیُوتُ الْعَنْکَبُوتِ» امیرالمؤمنین(ع) از رسول خدا(ص) نقل می‌کند: «خانه شیطان در میان خانه‌های شما، خانه‌های عنکبوت است.» این روایت، در الکافی، ج ۶، ص ۵۳۲ نقل شده است. در نگاه نخست، شاید این حدیث تنها سخنی درباره تار عنکبوت و خانه‌ای متروک به نظر برسد؛ اما هنگامی که آن را در…

محمدعلی طاهری و کسب درآمد از راه مخالفت سیاسی با حاکمیت ایران

معنویت بدون دین، عرفان حلقه

محمدعلی طاهری، بنیان‌گذار عرفان حلقه، با اینکه هنگام برگزاری کلاس‌های عرفان حلقه در ایران تأکید داشت که «کار ما در حوزه عرفان و آگاهی است و ما فعالیت سیاسی نداشتیم، نداریم و نخواهیم داشت»، پس از خروج از کشور به فعالیت سیاسی علیه جمهوری اسلامی ایران روی آورده است.   طاهری پس از خروج از…

یادداشتی در توضیح نتایج موضع بهمن ترکیان درباره آزادی بیان

آتئیسم

بهمن ترکیان، موسس صفحه فارسی‌زبان اسکپتیک، در یکی از ویدیوهای اخیر خود در شبکه اجتماعی یوتویوب، پیامبر را در رده چهره‌های عمومی و اصطلاحا سلبریتی یا آنچه خودش «پابلیک فیگور» می‌خواند قرار داده و ادعا کرده که همانطور که افراد آزادند هر توهینی به سلبریتی‌ها و مشاهیر بکنند، در مورد پیامبر نیز چنین آزادی‌ای باید…

برنارد کاسترپ، ماتریالیسم داوکینزی و معمای آگاهی: چرا مغز نمی‌تواند آگاهی را توضیح دهد؟

آتئیسم

ماتریالیسم و فیزیکالیسم معاصر معمولاً از یک پیش‌فرض ساده آغاز می‌کنند: آنچه در نهایت واقعاً وجود دارد، جهان فیزیکی است؛ مجموعه‌ای از ذرات، میدان‌ها، نیروها و فرایندهای عصبی که مستقل از آگاهی وجود دارند و آگاهی نیز در مرحله‌ای از پیچیدگی این فرایندها پدیدار می‌شود. بر اساس این تصویر، مغز واقعیت بنیادی است و ذهن…

رواج معنویت‌نمایی؛ وقتی باورهای دینی به ابزار کسب درآمد تبدیل می‌شوند

معنویت بدون دین

در سال‌های اخیر، هم‌زمان با گسترش تبلیغات در فضای مجازی، برخی جریان‌ها و افراد با بهره‌گیری از مفاهیم معنوی و دینی، اقدام به طرح ادعاهایی می‌کنند که گاه نه بر پایه منابع معتبر دینی، بلکه بر احساسات و نیازهای معنوی مخاطبان استوار است.   کاهش شناخت دینی و ضعف آگاهی معرفتی در جامعه، می‌تواند زمینه‌ای…