بهره‌برداری بهائیت از مفهوم «حق تغییر دین» در گفتمان حقوق بشر

بهائیت

برخی منابع بهایی در فضای مجازی که به مانی امین‌زاده و ایمان مطلق منتسب هستند، در راستای بهره‌گیری از اعلامیه‌های سازمان ملل متحد، متنی را با عنوان «حق تغییر دین» منتشر کرده‌اند. این منابع ضمن اشاره به بخشی از روند تصویب این اعلامیه، به مخالفت برخی کشورهای مسلمان با مفاد آن نیز پرداخته‌اند.

 

طرح موضوع «حق تغییر دین» و بررسی آن با رویکرد درون‌دینی از منظر اسلام، با استناد به دیدگاه‌هایی همچون نظرات عبدالله احمد النعیم، حقوق‌دان و پژوهشگر سودانی-آمریکایی، و همچنین بررسی موضوع از منظر فقه سنتی، در نهایت به دنبال برجسته‌سازی شکاف میان برخی قرائت‌های فقهی اسلامی و مفاهیم مطرح در نظام حقوق بشر است.

بهائیت در چارچوب انتقادات خود نسبت به قوانین و احکام اسلامی، تلاش کرده است با مقایسه میان این احکام و اسناد حقوق بشری، تفکر سکولار و جدایی دین از سیاست، مناسبات اجتماعی، زندگی جمعی و امور عمومی را به‌عنوان راهکاری برای رهایی از آنچه «محدودیت‌های آزادی در قوانین اسلامی» معرفی می‌کند، مطرح سازد.

ترویج گفتمان سکولاریسم در کشورهای اسلامی، موضوعی است که در سال‌های اخیر در برخی کشورهای منطقه، از جمله ایران و کشورهای همجوار، مورد توجه جریان‌های مختلف قرار گرفته است. در این میان، بهائیت نیز با تمرکز بر تغییر نگرش‌های اجتماعی و فرهنگی، تلاش کرده است در این عرصه نقش‌آفرینی کند.

بررسی نقشه ۲۵ ساله بهائیت که در سال ۲۰۲۱ منتشر شد، نشان می‌دهد که موضوعاتی همچون کاهش حساسیت‌های دینی، ترویج تساهل و تسامح، و ایجاد تغییر در سبک زندگی و نگرش افراد و جوامع، از جمله محورهای مورد تأکید این جریان برای افزایش پذیرش اجتماعی در جوامع دینی و سنتی عنوان شده است.

هرچند این اقدامات از سوی برخی نهادهای امنیتی کشورهای منطقه به‌عنوان تهدیدی جدی تلقی نشده و واکنش گسترده‌ای نسبت به آن مشاهده نمی‌شود، اما بررسی روند فعالیت‌های تبلیغی و اجتماعی بهائیت نشان می‌دهد که موضوع صرفاً به اختلاف نظر درباره قوانین و احکام دینی محدود نمی‌شود و می‌تواند به حوزه‌های دیگری همچون نگرش نسبت به حاکمیت، اقتصاد، سبک زندگی، پوشش و سایر عرصه‌های اجتماعی نیز تسری یابد.

با توجه به تأکید بهائیت بر افزایش مقبولیت اجتماعی و گسترش نفوذ در جوامع مختلف، بی‌توجهی به روندهای فرهنگی و اجتماعی مرتبط با فعالیت‌های این جریان می‌تواند در آینده، چالش‌هایی را برای سیاست‌گذاری فرهنگی و اجتماعی کشورهای منطقه ایجاد کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *