گروه گاتهاپویان در دو هفته اخیر کلاسهای آموزش دیندبیره و گاتهاخوانی را در موزه اسناد و نسخ خطی یزد، معروف به موزه «مهربان پولاد»، برگزار کرده است.
کلاسهای این گروه در سالهای گذشته در خانه رشید و سرور برگزار میشد، اما اکنون بخشی از این فعالیت آموزشی و فرهنگی به فضای موزه اسناد و نسخ خطی یزد منتقل شده است؛ تغییری که از منظر فرهنگی، معنایی فراتر از جابهجایی محل برگزاری کلاسها دارد.
اهمیت این رویداد پیش از هر چیز در پیوند میان آموزش دیندبیره و گاتهاخوانی با یک فضای رسمیِ فرهنگی و میراثی قابل بررسی است. خانه رشید و سرور، با وجود جایگاه تاریخی و اجتماعی خود، بیشتر محل گردهمایی و فعالیتهای درونجامعهای به شمار میرفت؛ اما انتقال کلاسها به موزه مهربان پولاد، این آموزش را در بستری گستردهتر و پژوهشمحورتر قرار میدهد.
دیندبیره در سنت زرتشتی، تنها یک خط نوشتاری معمولی نیست، بلکه با حفظ و انتقال دقیق متون اوستایی و آواهای دینی پیوند دارد. از این رو، آموزش همزمان دیندبیره و گاتهاخوانی میتواند نشاندهنده رویکردی دقیقتر به فهم متن، آوا، تلفظ و خوانش درست گاتها باشد؛ رویکردی که آموزش آیینی را به حوزه مطالعات فرهنگی، زبانی و میراث مکتوب نزدیکتر میکند.
برگزاری این کلاسها در موزه اسناد و نسخ خطی یزد، همچنین حامل پیامی نمادین درباره جایگاه میراث زرتشتی در فرهنگ ایران است. گاتها و دیندبیره، اگرچه ریشه در سنت دینی زرتشتیان دارند، اما از منظر تاریخی و فرهنگی بخشی از حافظه کهن ایرانزمین نیز به شمار میروند. انتقال چنین آموزشی به فضای موزه، میتواند نشانهای از خروج تدریجی این میراث از محدوده یک فعالیت صرفاً درونگروهی و معرفی آن در قالب سرمایهای فرهنگی و قابل نگهداری برای جامعه گستردهتر باشد.
این رویداد را میتوان گامی در مسیر پیوند میان سنت، آموزش و نهادهای فرهنگی دانست. موزه، به عنوان محل نگهداری اسناد و نسخههای خطی، ظرفیت آن را دارد که آموزشهایی از این دست را از سطح یک کلاس معمولی فراتر برده و به بخشی از فرایند شناخت، حفظ و بازخوانی میراث مکتوب تبدیل کند.
از این منظر، اقدام گروه گاتهاپویان تنها برگزاری یک دوره آموزشی نیست، بلکه تلاشی برای بازتعریف جایگاه گاتهاخوانی و دیندبیره در فضای فرهنگی امروز است. اگر این روند ادامه یابد، میتواند به افزایش آگاهی نسل جوان، تقویت پیوند آنان با متون کهن و معرفی دقیقتر بخشی از میراث زرتشتی و ایرانی کمک کند.
در مجموع، برگزاری کلاس آموزش دیندبیره و گاتهاخوانی در موزه مهربان پولاد را میتوان حرکتی فرهنگی با بار نمادین دانست؛ حرکتی که سنتی کهن را از فضای محدود آموزشهای داخلی به بستری رسمیتر، فرهنگیتر و پژوهشیتر منتقل میکند و نشان میدهد میراث زبانی و آیینی زرتشتیان، همچنان ظرفیت حضور فعال در زیست فرهنگی امروز ایران را دارد.
