تبلیغ استخاره تحت قبه در شبکه امام حسین؛ ترویج معنویت یا تضعیف عقلانیت؟
شبکه امام حسین(ع) در روندی تازه برای جذب مخاطبان عام، به سراغ دعوت از چهره‌های مختلف، از جمله برخی روحانیون، رفته است؛ افرادی که در برنامه‌های این شبکه به تبلیغ و ترویج استخاره تحت قبه می‌پردازند.
این رویکرد نشان می‌دهد که گردانندگان این جریان برای جذب مخاطب، از ابزارهای متنوعی استفاده می‌کنند؛ اما ظاهراً توجه چندانی به پیامدهای اجتماعی و تربیتی چنین تبلیغاتی ندارند.
استخاره در جایگاه شرعی خود، راهکاری برای رفع تحیر در شرایط خاص است، نه جایگزینی برای تفکر، مشورت و تصمیم‌گیری عقلانی. ترویج بی‌ضابطه و افراطی آن می‌تواند به‌تدریج نوعی وابستگی روانی و وسواس در تصمیم‌گیری ایجاد کند؛ به‌گونه‌ای که مخاطب برای ساده‌ترین مسائل زندگی نیز به‌جای اندیشیدن و بررسی جوانب موضوع، در انتظار استخاره و دریافت پاسخ از بیرون بماند.
خطر مهم‌تر اینجاست که فردی که به چنین الگوی فکری عادت کرده و قدرت تشخیص و ارزیابی عقلانی خود را به حاشیه رانده است، در برابر پذیرش سایر باورهای نادرست و القائات این جریان‌ها نیز آسیب‌پذیرتر خواهد شد.
مسئله صرفاً تبلیغ یک شیوه استخاره نیست؛ بلکه نگرانی اصلی، ترویج فرهنگی است که در آن عقلانیت، مسئولیت‌پذیری و قدرت تشخیص فردی، جای خود را به وابستگی افراطی به امور غیرمتعارف می‌دهد.
حسین زنجانی
پژوهشگر نقد انجمن حجتیه
