خاخام سیاهپوست اتیوپیایی الصل ساکن سرزمینهای اشغالی در مصاحبهای که در یوتیوب منتشر شده است از تبعیض نژادی در سرزمینهای اشغالی میگوید.
«هاراو باروخ گزهیی» (הרב ברוך גזהיי)، خاخام سیاهپوست با اصالت اتیوپیایی، در مصاحبهای صمیمانه با «عودد هاروش» (Oded Harush) در کانال «הידברות» (Hidabroot) که در تاریخ ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶ (مطابق با ۲۵ خرداد ۱۴۰۵) منتشر شد از تبعیض نژادی که خود و جامعهاش در اسرائیل با آن مواجه هستند، پرده برداشته است. این ویدیو تاکنون (چهارم مرداد) نزدیک به ۱۳۳ هزار بازدید داشته است.
گزهیی که در سهسالگی در «عملیات موسی» (מבצע משה) همراه با خانواده و هموطنانش از اتیوپی به اسرائیل مهاجرت کرد، از سختیهای این سفر میگوید: «راه را پیاده آمدیم… بعضی در راه مردند و بعضی گرفتار شده و برگشت داده شدند.» او تأکید میکند که این سختی را به خاطر اعتقاد به این اصل تحمل کردهاند که «یهودی باید در زمین موعود ساکن باشد».
با وجود این، گزهیی به صراحت از تبعیض در جامعه اسرائیل میگوید: «در اسرائیل، اشکنازیها امتیازات بیشتری دارند… ما یهودیان اتیوپیایی همچنان یک بافت غریب و غیراصیل در جامعه شمرده میشویم.» او به عنوان نمونه اشاره میکند که آنها را بیشتر در سربازی به «حدود و مرزهای کشور» میفرستند و حضور او در یگان ویژه «دوودوان» (יחידת דובדבן) را که جایگاه بهتری است «خارج از انتظار» توصیف میکند.
گزهیی که نخستین خاخام اتیوپیاییِ دارای نفوذ رسانهای و طرفداران گسترده است، ساکن شهر بئرشبع بوده و مدتی نیز از سوی حزب «شاس» (Shas) به عرصه سیاست وارد شد. حزب شاس حزبی است که از سوی یهودیان ارتدوکس سفارادی شکل گرفته اما او از این تجربه نیز ناامید بازگشت و معتقد است که «سیاست ماهیت پلیدی دارد و اشتغال به آن حرام است»
در مقام تحلیل:
مصاحبه گزهیی، یکی از نمونههای آشکار اختلافات و شکافهای عمیق داخلی در جامعه اسرائیل را به تصویر میکشد. این تفاوتها تنها به تقابل معروف «یهودی در برابر عرب» محدود نمیشود، بلکه طیف وسیعی از گسلهای هویتی را در بر میگیرد:
– تفاوتهای قومی و نژادی: تفاوت بین «اشکنازی» (یهودیان اروپایی) با «دیگران از جمله «یهودیان اتیوپیایی». گزهیی به صراحت از «بافت غریب و غیراصیل» بودن جامعه خود در اسرائیل سخن میگوید.
– تفاوتهای دینی و مذهبی: تنش میان «سکولارها» و «متدینها» که بر سر ماهیت دولت و قوانین آن همواره وجود داشته است.
– گرایشهای سیاسی: حضور گزهیی در حزب «شاس» و سپس کنارهگیری او (پس از هجمه های صورت گرفته) نشاندهندهٔ ناامیدی او از سیاستِ حزبی و روی آوردن به نوعی «سیاستگریزی» است؛ گرایشی که در میان برخی جریانهای مذهبی (به ویژه در جناحهای غیرصهیونیستی یا مخالف) دیده میشود، هرچند که خود او مخالف صهیونیسم نیست و مهاجرت به سرزمین موعود را اصلی دینی میداند.
این مصاحبه نشان میدهد که جامعه اسرائیل، علیرغم ادعای وحدت، همچنان با چالشهای جدی در زمینه برابری نژادی و اجتماعی دستبهگریبان است و صدای اعتراض از درونِ خودِ این جامعه نیز به گوش میرسد.
