پیش از آنکه درباره مسئله وحدت اسلامی و پرهیز از توهین به مقدسات دیگران صحبت کنیم، باید قرآن کریم را به عنوان الگو و معیار اصلی خود قرار دهیم. قرآن به ما آموزش میدهد که حتی در برابر کسانی که با ما اختلاف اعتقادی دارند، باید ادب، احترام و روش درست در گفتوگو را رعایت کنیم.
خداوند متعال خطاب به مومنان میفرماید:
«وَلَا تَسُبُّوا الَّذِینَ یَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَیَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوًا بِغَیْرِ عِلْمٍ…»[۱]
ترجمه: «به کسانی که غیر خدا را میخوانند دشنام ندهید؛ زیرا آنان نیز از روی دشمنی و نادانی به خداوند دشنام خواهند داد»
این آیه در شرایطی نازل شد که میان پیامبر اکرم (ص) و مشرکان هیچ اشتراک اعتقادی وجود نداشت. مشرکان بتهایی را عبادت میکردند که ساخته دست انسان بودند، اما با این حال خداوند مومنان را از توهین به مقدسات آنان نهی میکند. دلیل این دستور آن است که توهین به باورهای افراد، حتی اگر آن باور از نظر ما نادرست باشد، باعث بسته شدن راه گفتگو میشود. وقتی انسان احساس کند به مقدساتش بیاحترامی شده است، معمولاً سخن و دلیل طرف مقابل را نمیپذیرد.
حال اگر قرآن کریم در برابر مشرکان چنین روشی را توصیه میکند، در برخورد با مسلمانانی که با ما اشتراکات فراوان دارند، این مسئله اهمیت بیشتری پیدا میکند. شیعه و اهل سنت در اصول مهمی مانند توحید، نبوت پیامبر اکرم (ص)، قرآن کریم، معاد و قبله مشترک هستند. همچنین در بسیاری از مسائل دینی و اجتماعی، همکاری و نزدیکی میان مسلمانان وجود دارد و حتی در برخی مسائل فقهی، پیروان مذاهب مختلف از دیدگاههای یکدیگر استفاده میکنند به عنوان مثال در بعضی از نقاط اهل سنت نشین کشور عزیزمان اهل سنت در مسئله تقسیم ارث به فقه شیعه رجوع می کنند.
با وجود این اشتراکات، آیا درست است که مسلمانان به مقدسات یکدیگر توهین کنند؟!
چنین رفتاری نه تنها باعث معرفی بهتر دین نمیشود، بلکه میتواند باعث ایجاد دشمنی و دور شدن دلهای مسلمانان از یکدیگر شود. اگر هدف ما دفاع از مکتب اهل بیت (ع) و معرفی معارف آن است، باید از روش خود اهل بیت (ع) پیروی کنیم. روشی که بر پایه اخلاق، منطق، صبر و بیان صحیح حقایق است.
امام شهید (ره) نیز توهین به مقدسات اهل سنت را جایز نمیدانستند و بر حفظ وحدت مسلمانان تأکید داشتند.
امام شهید(ره) نیز در همین زمینه فرمودند:
«عدهای خیال میکنند اثبات تشیع به این است که به بزرگان اهلسنت، توهین کنند. این خلاف سیرهی ائمه است، اینکه تلویزیونهایی به وجود میآید که کارش اهانت است، این خب معلوم است بودجهاش از خزانهداری انگلیس است؛ این شیعهی انگلیسی است،این اهانتها، عکس عمل میکند. وقتی اهانت کنید، دیگر حرف حق هم شنیده نمیشود»[۲].
بنابراین، وحدت اسلامی به معنای دست کشیدن از عقاید و باورهای خود نیست؛ بلکه به معنای آن است که اختلافات را با دلیل، احترام و گفتوگوی منطقی مطرح کنیم. کسی که میخواهد مروج مکتب اهل بیت (ع) باشد، باید بیش از هر چیز به اخلاق اهل بیت (ع) پایبند باشد و از توهین و ناسزا دوری کند.
احترام به مقدسات دیگران، علاوه بر اینکه یک دستور قرآنی است، راهی برای شنیده شدن سخن حق و نزدیک شدن مسلمانان به یکدیگر است.
[۱] سوره انعام، آیه ۱۰۸
[۲] بیانات رهبر انقلاب https://farsi.khamenei.ir/print-content?id=34419

