تشکیلات بهایی در ۲۸ خرداد با صدور بیانیهای خطاب به شصتودومین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل در موضوع «حق آموزش» و با عنوان «گفتوگوی تعاملی با گزارشگر ویژه حق آموزش»، مواضع خود را درباره وضعیت آموزش در ایران مطرح کرد.
در این بیانیه ادعا شده است که ایران طی سالهای گذشته پیروان بهائیت را از حق تحصیل محروم کرده و از ورود آنان به دانشگاهها جلوگیری کرده است؛ موضوعی که به گفته این تشکیلات، موجب سلب فرصتهای آموزشی، حرفهای و ظرفیتهای فردی آنان شده است.
تشکیلات بهایی همچنین با اشاره به نام چند فرد بازداشتشده از جمله برنا نعیمی، شکیلا قاسمی، پیوند نعیمی، پارسا نجفی، نویان حجازی و یگانه روحبخش، آنها را نمونهای از برخورد جمهوری اسلامی با جوانان بهایی معرفی کرده و مدعی شده است که این افراد صرفاً به دلیل باور دینی خود بازداشت شدهاند.
در بخش دیگری از این بیانیه تلاش شده با تأکید بر روایت مظلومیت، عملکرد افراد بازداشتشده بازنمایی شده و ایران به عنوان محیطی محدودکننده برای بهاییان توصیف شود.
در مقابل، منتقدان این روایت معتقدند آنچه در عمل موجب برخوردهای قضایی با برخی اعضای این تشکیلات شده، صرف باور دینی نیست، بلکه اقدامات سازمانیافتهای است که از سوی برخی نهادهای مرتبط با بهائیت و در چارچوب فعالیتهای غیرقانونی عنوان میشود. به گفته این دیدگاه، برخی از افراد نامبرده نیز در رخدادها و ناآرامیهای سالهای اخیر نقش داشتهاند و مستنداتی در این زمینه وجود دارد.
از منظر این نقد، ساختار تشکیلاتی بهائیت در ایران به گونهای عمل کرده که اعضا را درگیر اهداف سازمانی میکند و در مواردی، آنان را در معرض پیامدهای حقوقی قرار میدهد.
در همین چارچوب، بهائیت در ایران از سوی منتقدان یک جریان غیرقانونی توصیف میشود که فعالیت تبلیغی و سازمانی آن ممنوع اعلام شده است.
همچنین اشاره میشود که در سرزمینهای اشغالی نیز فعالیتهای این تشکیلات تحت چارچوبهای قانونی مشخص و محدودکننده انجام میشود و از جمله شامل محدودیت در تبلیغ و برخی اشکال سازماندهی است. بر همین اساس، منتقدان تأکید دارند که انتظار میرود این تشکیلات در ایران نیز به قوانین داخلی پایبند باشد.
با این حال، به باور منتقدان، عملکرد این مجموعه در ایران عمدتاً در قالب فعالیتهای غیرشفاف و خارج از چارچوبهای قانونی ادامه یافته است.
