محمدعلی طاهری، بنیانگذار فرقه انحرافی «عرفان کیهانی حلقه» که پس از محکومیتهای قضایی در ایران، به کانادا گریخته است، طی ماههای اخیر با ثبت شرکتها و علائم تجاری متعدد در اداره ثبت اختراعات و علائم تجاری ایالات متحده (USPTO) و اتحادیه اروپا، تلاش گستردهای را برای مشروعیتبخشی حقوقی و بینالمللی به آموزههای خود آغاز کرده است.
فرار از ایران و اقامت در کانادا، محمدعلی طاهری را از تلاش برای گسترش نفوذ و مشروعیتبخشی به فرقه خود بازنداشته است. بر اساس مستندات موجود در اداره ثبت اختراعات و علائم تجاری ایالات متحده (USPTO) و همچنین اطلاعیههای منتشرشده در کانالهای وابسته به او (طاهری نیوز)، طاهری در دو ماه گذشته دست به ثبت مجموعهای از شرکتها، برندها و علائم تجاری زده است.
جدیدترین اقدام، ثبت نام «کازمواینتل (COSMOintel)» در ایالات متحده آمریکا است. این برند پیشتر به عنوان «موسسه تحقیقاتی» زیرمجموعه طاهری در کانادا فعال بود و اکنون با ثبت در آمریکا، گامی به سمت رسمیتیابی در آن کشور برداشته شده است. همچنین «آکادمی طاهری (Taheri Academy)» از دیگر موارد ثبتشده به نام اوست.
پیش از این نیز طاهری مراحل ثبت لوگوی «مکتب عرفان کیهانی حلقه» را در اتحادیه اروپا و همچنین علائم تجاری متعددی را در آمریکا طی کرده است که به چند مورد از آنها اشاره شد (بر اساس اسناد USPTO).
این اقدامات در حالی صورت میگیرد که طاهری پس از درگیری حقوقی و لفظی با «کمال الماسی جاف» (رهبر فرقه فرزندان) در آمریکا، با شتاب بیشتری به دنبال تملک قانونی عناوین و آموزههای خود است. حداقل چهار هدف اصلی را برای این ثبتهای گسترده میتوان مطرح نمود:
1. مقابله با ادعاهای مالکیت معنوی الماسی جاف: طاهری که متهم است آموزههای فرقه اکنکار را با خرافات ترکیب کرده، در تلاش است با تثبیت حقوقی نامها، از انحصار خود در برابر شکایتهای احتمالی آینده محافظت کند.
2. علمینمایی و کسب مشروعیت: با ثبت رسمی عناوینی مانند «آکادمی» و «موسسه تحقیقاتی»، طاهری در صدد است پوستهای علمی بر روی ادعاهای بیپشتوانه خود بکشد تا بتواند مخاطبان غربی را فریب دهد.
3. جذب مخاطب جدید در غرب: با توجه به اینکه جغرافیای اصلی نفوذ طاهری محدود به جامعه ایرانیتباران بود، این ثبتها مقدمهای برای بازاریابی و جذب پیروان جدید در کشورهای انگلیسیزبان است.
۴. تغییر نامهای محوری آموزههای طاهری: طاهری که در ایران مفاهیمی مانند «هوشمندی الهی»، «انرژی هوشمند کیهانی» و «شبکه یکپارچه الهی» را تبلیغ میکرد، در ثبتهای جدید خود در آمریکا، به صراحت از نام خود استفاده کرده است. به عنوان مثال، آنچه در ایران «هوشمندی الهی» خوانده میشد، اکنون در USPTO تحت نام «آکادمی طاهری» و «سازمان صلح طاهری» به ثبت رسیده است.
گفتنی است که فرآیند ثبت علائم تجاری در آمریکا (USPTO) صرفاً بر اساس اظهارات مالک انجام میشود و برخلاف نهادهای علمی یا قضایی، هیچ نظارت ماهوی بر «انحرافی» یا «غیرعلمی» بودن محتوای این آموزهها صورت نمیگیرد؛ از این رو طاهری به راحتی توانسته با صرف هزینۀ اندک، ادعاهای خود را در قالب برندهای رسمی قانونی جلوه دهد.
تلاش محمدعلی طاهری برای بینالمللیسازی برند فرقه خود، ابعاد جدیدی از فرصتطلبی و جاهطلبی او را آشکار میکند. او که سالها در ایران با پوشش عرفان و معنویت، به دنبال جذب مخاطب و کسب درآمد بود و نهایتاً پس از محکومیتهای قضایی ناچار به فرار شد، اکنون با تغییر قلمرو جغرافیایی، به دنبال توسعه امپراتوری فکری خود در غرب است. ثبت اصطلاحاتی مانند «دانشگاه» و «موسسه تحقیقاتی» برای سیستمی که حتی یک مقاله علمی معتبر در مجلات بینالمللی منتشر نکرده است، نمونه آشکاری از «علمنمایی» به شمار میرود. ضمن اینکه رسانههای جمهوری اسلامی ایران و نهادهای فرهنگی باید با افشای این اقدامات، از فریب خوردن شهروندان ایرانی مقیم خارج و جلوگیری از نفوذ مجدد او از طریق شبکههای اجتماعی جلوگیری به عمل آورند. سابقه محکومیت طاهری در ایران و ماهیت شبهعلمی آموزههایش، او را مستحق هرگونه پیگرد قانونی و افشاگری فرهنگی در سطح بینالمللی میکند.
