آرشیو دسته بندی: تحلیل

بهائیت؛ ابزار فشار حقوق بشری اروپا علیه ایران

بهائیت

منابع رسمی و غیررسمی بهائی در فضای مجازی طی هفته اخیر (اواسط شهریور ۱۴۰۵) مطالبی درباره حمایت کایسا اولونگرن، نماینده ویژه اتحادیه اروپا در امور حقوق بشر، از بهائیان ایران منتشر کردند.   بر اساس مطالب منتشرشده در این منابع، اولونگرن نسبت به آنچه «موج یورش‌های خشونت‌آمیز به منازل بهائیان در سراسر ایران» خوانده شده،…

نحوه مواجهه با بیانیه جامعه جهانی بهائی درباره اموال بهائیان

بهائیت

بیانیه جامعه جهانی بهائی در ۵ شهریور ۱۴۰۵ با طرح ادعای «سرقت دولتی» اموال بهائیان منتشر شده است. به نظر می‌رسد این بیانیه را نباید صرفاً یک شکایت حقوقی دانست؛ زیرا در کنار طرح برخی ادعاهای حقوقی، از ادبیاتی استفاده شده که می‌تواند در شکل‌دهی به یک روایت سیاسی و رسانه‌ای در فضای بین‌المللی مؤثر…

«آخرین پر سیمرغ»؛ از اسطوره تا ابزار سیاسی در دست سوداگران فرهنگ

زرتشت

«اگر خاک ایران برآفتد ز دست، هنوز آخرین پر سیمرغ هست» – این بیت که یادآور امید و مقاومت در فرهنگ ایرانی است، این روزها بر تنِ تیشرت‌هایی نقش بسته که در فروشگاه اینترنتی هفته‌نامه «امرداد» به فروش می‌رسد. اما پرسش اینجاست: آیا این پوشش، یادبودی بر میراث کهن ایران‌زمین است، یا اقدامی حساب‌شده برای…

فاصله میان فتوا و عمل؛ تأملی درباره حواشی «عیدالزهرا»

تشیع انگلیسی

این روزها کلیپ‌هایی در فضای مجازی دست‌به‌دست می‌شود که در آن، برخی شبکه‌های وابسته به جریان معروف به «شیعه انگلیسی»، به بهانهٔ «عیدالزهرا» اقدام به ترویج رقص و شادی‌های غیرمتعارف می‌کنند.   این در حالی است که سید صادق شیرازی ــ شخصیتی که این جریان خود را منتسب به او می‌داند ــ فتوایی صریح دربارهٔ…

یک نمونه از نگرش یهودیت به مرگ در تفسیر متن دینی

یهودیت، صهیونیسم

می‌دانیم که منابع یهودیت از اشکالات مبنایی درباره معاد رنج می‌برد؛ از جمله اینکه در تورات هیچ یادکرد روشنی از رستاخیز وجود ندارد. یهودیت سنتی که بنابر سنت شفاهی (تدوین‌شده در تلمود) به معاد باور داشته، برای حل این مشکل به تأویلاتی روی آورده است. به‌هرحال، اعتقاد به معاد به‌عنوان یکی از اصول اعتقادی یهودیت…

صهیونیسم دینی و استفاده از پیشگویی‌های کابالیستی برای تهییج افکار عمومی

یهودیت، صهیونیسم

پیشگویان کابالیست در طول تاریخ بسیار به وقایع آخرالزمان از دیدگاه کابالا (به عنوان عرفان یهودی) پرداخته‌اند. از جمله در این زمینه با وجود نهی از تعیین زمان برای ظهور منجی در شریعت یهود، به محاسباتی برای زمان ظهور ماشیح هم پرداخته‌اند. در جریان جنگ‌‌های اخیر، از این پیشگویی ها به جهت تقدیس جنگ بر…

بررسی نمونه‌ای از رویکرد یهودیت سنتی برای دفاع و ترویج روزآمد در برابر الحاد

یهودیت، صهیونیسم

الحاد و سکولاریسم در دوران معاصر، به سرعت در بین یهودیان پیش‌رفته است. (همان‌طور که در جوامع دیگر هم شاهد هستیم.) این وضعیت سبب شده است که بخشی از یهودیان سنتی با تکیه بر علم و فلسفه نوین و راهکارهای رسانه‌ای، در برابر این روند مقابله کنند.   به عنوان نمونه: در تاریخ ۹ دی…

تحلیل نگاه آخرالزمانی بخشی از جریان صهیونیسم دینی درباره تمدن ایران، اسلام و غرب

یهودیت، صهیونیسم

در تلمود بابلی، رساله عوودا زارا، صفحه ۲ب (Avodah Zarah 2b)، آمده است که حکومت ایران و روم تا دوران ظهور ماشیح (منجی موعود) ادامه خواهد داشت.   امروزه تمدن غرب (با دو چهره مسیحی و الحادی آن) به‌عنوان وارث و امتداد امپراتوری روم شناخته می‌شود و در طرف مقابل آن، تمدن ایرانی و اسلامی…

نقدی بر یکشنبه‌های فرهنگی انجمن همازور

زرتشت

برگزاری کارگاه یوگای خنده در میان زرتشتیان؛ آیا این برنامه‌ها با آموزه های «پندار نیک، گفتار نیک، کردار نیک» همخوانی دارد؟   به گزارش برساد، یکشنبه‌های فرهنگی انجمن همازور در ماه شهریور با موضوع «یوگای خنده و سواد خوردن» دنبال می‌شود. در تازه‌ترین برنامه، شرکت کنندگان با تکنیک‌های خنده درمانی و تأثیر شادی بر سلامت…

تلاش تشکیلات بهایی برای کاهش ناامیدی پیروان خود در ایران

بهائیت

سایت «ضیافت نوزده روزه» در تاریخ ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ محتوایی با عنوان «بی‌هراسی از آشفتگی‌ها و تلاطمات روزافزون جهان» منتشر کرد.   این سایت که وظیفه تهیه محتوا و دستورالعمل‌های جلسات فرقه‌ای بهاییان ایران را بر عهده دارد، در این مطلب ابتدا بخشی از پیام عید رضوان بیت‌العدل در سال ۲۰۲۶ را منتشر کرده است:…

روایت یارون یدعان از گذار از حریدی‌گری به خداناباوری

یهودیت، صهیونیسم

رشد نگرش‌های سکولار و الحادی در میان یهودیان، به‌ویژه در جوامع مدرن و در میان بخش‌هایی از جمعیت اسرائیل، پدیده‌ای چندعاملی است که دلایل تاریخی، اجتماعی، فلسفی و فرهنگی متعددی دارد.   در طول تاریخ مدرن، شماری از اندیشمندان یهودی در شکل‌گیری جریان‌های فکری غیر دینی نقش داشته‌اند؛ از جمله چهره‌هایی مانند باروخ اسپینوزا، کارل…

گفتمان ابراهیمی و مناقشه بر سر هویت دینی؛ دیدگاه خاخام اوری شرکی درباره اسلام و یهودیت

یهودیت، صهیونیسم کانال یوتیوبی «عَل هَمَشْمَعوت» (על המשמעות) در تاریخ ۱۵ شهریور ۱۴۰۳ گفت‌وگویی با حاخام اوری شرکی درباره دیدگاه او نسبت به روابط میان ادیان ابراهیمی، به‌ویژه یهودیت و اسلام، منتشر کرد. اوری شرکی، نویسنده کتاب «یهودیت درباره اسلام چه می‌اندیشد؟» و رئیس یک مؤسسه بین‌ادیانی، در این مصاحبه به تشریح دیدگاه خود درباره امکان همزیستی میان پیروان ادیان مختلف پرداخت. او رویکرد خود را فراتر از صرفاً گفت‌وگو، احترام متقابل و همزیستی اجتماعی دانست و بر ارائه یک چارچوب الهیاتی خاص برای رابطه میان یهودیت و اسلام تأکید کرد. دیدگاه اوری شرکی درباره رابطه اسلام و یهودیت شرکی در این گفت‌وگو اظهار کرد که طرح او درباره روابط میان ادیان در امارات متحده عربی مطرح شده و پس از ارائه آن، مورد استقبال قرار گرفته است. به گفته او، هدف این طرح صرفاً ایجاد روابط مسالمت‌آمیز میان پیروان ادیان نیست، بلکه مبتنی بر بازتعریف رابطه اسلام و یهودیت از منظر الهیات یهودی است. او معتقد است مسلمانان باید بپذیرند که تورات دچار تحریف نشده و شریعت یهودی همچنان دارای اعتبار است. همچنین در چارچوب این دیدگاه، قرآن متأثر از سنت توراتی دانسته می‌شود و اسلام در جایگاه یک سنت دینی مرتبط با یهودیت تفسیر می‌شود. شرکی برای توضیح این نگاه، به رابطه میان اسحاق و اسماعیل در روایت‌های دینی اشاره می‌کند و معتقد است همان‌گونه که اسماعیل در مسیر اصلاح قرار گرفت، اعراب و مسلمانان نیز با بازنگری در برخی باورهای خود می‌توانند زمینه همزیستی گسترده‌تر با یهودیان را فراهم کنند. مفهوم «بنی نوح» در اندیشه یهودی یکی دیگر از مفاهیم مطرح‌شده در این گفت‌وگو، ایده «بنی نوح» یا «فرزندان نوح» است؛ مفهومی در سنت یهودی که بر اساس آن، غیر یهودیان می‌توانند با پایبندی به هفت قانون منسوب به نوح، انسان‌های صالح تلقی شوند، بدون آنکه ملزم به پذیرش کامل شریعت موسی باشند. در برخی قرائت‌های یهودی، این مفهوم چارچوبی برای تعریف رابطه یهودیان با دیگر ملت‌ها فراهم می‌کند؛ به این معنا که غیر یهودیان نیازمند یهودی شدن نیستند، اما باید اصول اخلاقی عمومی مورد قبول این سنت را رعایت کنند. اختلاف بر سر ماهیت گفت‌وگوی ادیان گفت‌وگو و همزیستی میان پیروان ادیان مختلف، در دهه‌های اخیر به یکی از موضوعات مهم روابط بین‌الادیان تبدیل شده است. بسیاری از جریان‌های دینی و فکری بر ضرورت شناخت متقابل، کاهش تنش‌ها و همکاری در مسائل مشترک تأکید می‌کنند. با این حال، منتقدان برخی قرائت‌های «گفتمان ابراهیمی» معتقدند که این رویکرد گاهی از چارچوب گفت‌وگوی برابر میان ادیان فاصله گرفته و به ارائه یک سلسله‌مراتب الهیاتی منجر می‌شود؛ به این معنا که یک دین، خود را معیار نهایی حقیقت و دیگر ادیان را در جایگاهی فرعی تعریف می‌کند. از این منظر، منتقدان بر این باورند که اگر گفت‌وگوی ادیان به معنای درخواست از یک طرف برای پذیرش برتری دینی طرف دیگر باشد، دیگر گفت‌وگوی متقابل محسوب نمی‌شود، بلکه نوعی دعوت به تغییر هویت اعتقادی است. نقدهای مطرح‌شده درباره جریان ابراهیمی برخی منتقدان جریان‌های موسوم به «ابراهیمی» معتقدند که این طرح‌ها، به‌ویژه در عرصه سیاسی معاصر، ممکن است از چارچوب دینی فراتر رفته و به ابزاری برای اهداف ژئوپلیتیک تبدیل شوند. از نگاه این منتقدان، نگرانی اصلی آن است که مفاهیمی مانند «وحدت ادیان ابراهیمی» یا «همزیستی دینی» در برخی کاربردهای سیاسی، به جای تأکید بر احترام متقابل، به کاهش مرزهای هویتی و اعتقادی جوامع مسلمان منجر شود. برخی جریان‌های منتقد همچنین معتقدند که بخشی از پروژه‌های مرتبط با «صلح ابراهیمی» که با حمایت برخی دولت‌های منطقه‌ای دنبال شده‌اند، ممکن است تحت تأثیر ملاحظات سیاسی و روابط با اسرائیل قرار داشته باشند. جمع‌بندی دیدگاه‌های اوری شرکی نمونه‌ای از یک قرائت خاص یهودی درباره رابطه میان اسلام و یهودیت است؛ قرائتی که بر پیوند تاریخی میان دو سنت دینی تأکید دارد، اما در عین حال جایگاه ویژه‌ای برای تورات و شریعت یهودی قائل است. در برابر این دیدگاه، گروهی از منتقدان معتقدند که چنین رویکردهایی اگر به پذیرش برتری یک سنت دینی بر سنت دیگر منجر شوند، با مفهوم گفت‌وگوی برابر میان ادیان فاصله خواهند گرفت.

کانال یوتیوبی «عَل هَمَشْمَعوت» (על המשמעות) در تاریخ ۱۵ شهریور ۱۴۰۳ گفت‌وگویی با حاخام اوری شرکی درباره دیدگاه او نسبت به روابط میان ادیان ابراهیمی، به‌ویژه یهودیت و اسلام، منتشر کرد.   اوری شرکی، نویسنده کتاب «یهودیت درباره اسلام چه می‌اندیشد؟» و رئیس یک مؤسسه بین‌ادیانی، در این مصاحبه به تشریح دیدگاه خود درباره امکان…