تجمع عظیم عاشقان اباعبداللهالحسین(ع) و حضور مخاطبانی که آگاهی و شناخت محدودی از فرقهها و جریانهای انحرافی دارند، این فرصت را برای برخی جریانهای منحرف فراهم میکند تا در مسیر زیارت اربعین، برای جذب افراد سادهدل دام بگسترانند. این جریانها گاه در قالب برپایی موکب، پذیرایی و خدمترسانی به زائران، دیدگاهها و آموزههای انحرافی خود را به مخاطبان القا کرده و درصدد ترویج جریان فکری خویش برمیآیند.
در تصویر، یکی از تبلیغات مربوط به جمعآوری کمک برای موکبی با رویکرد انجمن حجتیه دیده میشود که توسط نرگس افتخارزاده، فرزند سیدحسن افتخارزاده از رهبران انجمن حجتیه، در فضای مجازی بازنشر شده است. در این تبلیغ تصریح شده که در بخش اجرای برنامههای محتوایی، توجه ویژهای به حضرت صاحبالزمان(عج) خواهد شد.
اما پرسش اساسی این است که پیروان این جریان به زیارت کدام امام حسین(ع) میروند و در این مسیر، به یاد کدام امام زمان(عج) هستند؟
آنان به زیارت امام حسینی(ع) میروند که، بر مبنای برداشت فکری خود، نمیتوان از قیام و سیره ایشان الگویی عملی برای رفتارهای اجتماعی و سیاسی استخراج کرد. چنانکه دکتر بنیهاشمی در کتاب «رمز عاشورا؛ درس بندگی از سیرت حسینی» بر این باور است که بشر با دانش متعارف خود نمیتواند به تبیینی قطعی از دلایل امتناع امام حسین(ع) از بیعت با یزید، خروج آن حضرت از مدینه، حرکت به سوی مکه و سپس عزیمت به کربلا دست یابد.
به باور نویسنده، این پرسشها با عقل متعارف و علوم بشری پاسخ نهایی نمییابند. وی همچنین تأکید میکند که نمیتوان از سیره امام حسین(ع) بهمثابه الگویی برای استخراج دستورالعملهای کلی رفتاری بهره گرفت و در مواردی که ترک معروف یا ارتکاب منکری مشاهده میشود، نمیتوان با استناد به قیام عاشورا، اقدام مشابهی انجام داد.
این رویکرد، در عمل هرگونه الگوپذیری اجتماعی و سیاسی از واقعه عاشورا را نفی میکند و در نتیجه، یکی از بنیادیترین مبانی نظری انقلاب اسلامی، یعنی الهامگیری از قیام سیدالشهدا(ع) در مبارزه با ظلم و فساد، مورد نقد و خدشه قرار میگیرد.
نکته قابل توجه آن است که جریان شیرازی و آنچه از آن با عنوان «تشیع انگلیسی» یاد میشود نیز شبهه و برداشت مشابهی درباره قیام سیدالشهدا(ع) مطرح میکنند و معتقدند امام حسین(ع) با هدف تشکیل حکومت قیام نکرده است.
نکته قابل تأملتر اینکه این جریانها در مسیر اربعین از امام زمانی(عج) سخن میگویند که حاضر نیستند برای تحقق آرمانهای ظهور ایشان گامی عملی بردارند یا مسئولیتی اجتماعی بر عهده بگیرند. در این نگاه، بهجای تلاش برای اصلاح جامعه، مبارزه با فساد و زمینهسازی برای تحقق عدالت، تنها به دعا و انتظار منفعلانه بسنده میشود؛ گویی حضرت باید بهتنهایی ظهور کند و همه فسادها و نابسامانیها را اصلاح سازد.
