انتشار تصویری از مناسک مذهبی جامعه یارسان در فضای مجازی، بار دیگر شکاف عمیق عقیدتی و ساختاری میان جامعه سنتی داخل کشور و جریانات سیاسی خارجنشین اهلحق را عیان ساخت. صفحه اینستاگرامی «فرهنگ زاگرس» با انتشار روایتی از مراسم ختم در آیین یارسان، بر مفاهیمی همچون قرائت کلامهای مقدس به زبان گورانی، فاتحهخوانی و سیر تکاملی روح در چرخههای حیات (دونادون) تأکید کرد؛ رویکردی اصیل و سنتی که نشاندهنده همزیستی مسالمتآمیز کلامی و فرهنگی این آیین با بستر اسلامی و مذهب تشیع در ایران معاصر است. در این دیدگاه، سنتهای بومی و باورهای باطنی با حفظ پیوندهای اجتماعی در داخل کشور تفسیر و اجرا میشوند.
با این حال، مواضع تقابلی و اعتراضآمیز برخی چهرههای معاند و خارجنشین نظیر پروا دهلقی در بخش نظرات این پست، ابعاد دیگری از تلاش برای سیاسیسازی این آیین را آشکار کرد. جریانات خارجنشین با رد واژگان و مفاهیم مشترک دینی و متهم کردن جریان سنتی به همسویی با ادبیات عربی، تلاش میکنند آیین یارسان را به عنوان یک دین کاملاً مستقل و گسسته از تاریخ اسلامی بازتعریف کنند. این رویکرد برساختگرایانه که بیشتر صبغهای ناسیونالیستی و اپوزیسیونی دارد تا منطق کلامی، زنگ خطری جدی برای گسست نسلی میان جوانان به شمار میرود؛ امری که ضرورت برنامهریزی هوشمندانه، تولید محتوای مستند و حضور فعالانه خاندانهای سنتی و بزرگان اهلحق را در فضای مجازی برای صیانت از هویت اصیل این جامعه دوچندان میکند.
