رمان «نفستنگی» نوشته فرهاد حیدری گوران، با محوریت بمباران شیمیایی روستای «زرده» دالاهو، توسط «انتشارات ارزان» در سوئد به زبان کردی ترجمه و منتشر شد.
نویسنده این اثر با اتخاذ رویکردی انتقادی ادعا کرده است که «تفکر مرکزگرا» و عدم شناخت از آیین «یارسان»، عامل اصلی سکوت رسانهای درباره این فاجعه در دهههای گذشته بوده است؛ تبیینی که تلاش دارد به مظلومنمایی و حذف سیستماتیک یک اقلیت مذهبی پیوند بزند.
این ادعا در حالی مطرح میشود که کمتوجهی تاریخی به فاجعه زرده بیش از آنکه ناشی از متغیرهای عقیدتی باشد، محصول محرومیتهای ساختاری، مرزی و «کوری جغرافیایی» رسانههای متمرکز در زمان جنگ بوده است؛ نقصی که دامان سایر مناطق مرزی شیعه و سنی را نیز گرفته بود. منتقدان معتقدند تقلیل دادن این جنایت جنگی رژیم بعث به یک مسئله فرقهای و بهرهبرداری سیاسی از آن در بستر دایاسپورا، عملاً وجهه انسانی و ملی قربانیان را تحتالشعاع رویکردهای اپوزیسیونی قرار میدهد.
در پایان، یک نقد جدی و اساسی به نهادهای فرهنگی و رسانه های کشور وارد است. زیرا متولیان این امر موظفند اولین راویان رویدادهای مناطق مختلف کشور—بهویژه مناطق محروم— باشند. انفعال در تبیین صریح مصائب ملی، عملاً باعث شکل گیری «خلاء روایتی» میشود. امری که زمینه را برای سوءاستفاده جناحی، بازخوانیهای تحریفشده و فراملی کردن زخمهای بومی توسط جریانهای اپوزیسیون هموار میسازد.
