در پی درگذشت حسین دژاکام، بنیان‌گذار کنگره ۶۰، پیام تسلیت زهرا عابدینی، سرپرست معاونت درمان و پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر، منتشر شد؛ پیامی که از خدمات او در عرصه درمان اعتیاد و تربیت راهنمایان و کنشگران اجتماعی تجلیل می‌کند.
اما در کنار این روایت رسمی، پرسش‌هایی جدی درباره میراث فکری و تشکیلاتی دژاکام همچنان پابرجاست. کنگره ۶۰ صرفاً یک مجموعه فعال در حوزه ترک اعتیاد نیست؛ این مجموعه نظام آموزشی خاصی با عنوان «جهان‌بینی»، سلسله‌مراتب تشکیلاتی و آموزه‌هایی فراتر از فرایند درمان دارد؛ آموزه‌هایی که از جمله به دلیل طرح مفاهیمی نظیر کارما، تناسخ و چاکراها، با انتقادهایی از منظر مبانی دینی و علمی مواجه شده‌اند.
مسئله اصلی، صرفاً درگذشت بنیان‌گذار نیست؛ مسئله، میراثی است که از او باقی مانده است. وقتی یک مجموعه تا این اندازه با شخصیت، تعالیم و مرجعیت بنیان‌گذار خود پیوند خورده، باید پرسید مرز میان درمان اعتیاد، تربیت فکری و وابستگی تشکیلاتی کجاست؟ و مهم‌تر اینکه، کدام نهاد مسئول ارزیابی مستقل و پاسخ‌گویی درباره این ابعاد است؟
پیام‌های تجلیل‌آمیز، جایگزین ارزیابی کارشناسی نمی‌شوند. اگر قرار است از خدمات یک مجموعه سخن گفته شود، سنجش علمی روش درمانی، بررسی محتوای آموزشی و شفافیت ساختار مدیریتی و مالی آن نیز باید در دستور کار باشد.
با رفتن دژاکام، پرسش‌ها از میان نرفته‌اند؛ اکنون نوبت بررسی میراث اوست.
