آیین اهلحق (یارسان) از جریانهای مذهبی است که ریشههای آن در بستر باطنیگرایی مناطق کردنشین شکل گرفته، اما طی قرون متمادی، لایههایی از اسطورهپردازی و بازتفسیرهای اعتقادی بر آن افزوده شده است. خاسگاه اصلی این آیین غرب کشور ایران است، اما پیروان آن در برخی از مناطق کرد نشین کشورهای منطقه همچون عراق، ترکیه، سوریه…
۱) مقدمه جریان اسماعیلیه یکی از کهنترین شاخههای شیعه و از جریانهای مهم تاریخ اندیشه اسلامی است. شناخت این مذهب نه تنها برای مطالعه تحولات تشیع ضروریست، بلکه از حیث بررسی رابطه دین با قدرت سیاسی، تأویلگرایی، و شکلگیری شبکههای مذهبی ـ فرهنگی در جهان اسلام اهمیت فراوان دارد. این مطالعه با رویکرد تحلیلی…
این فرقه توسط فردی به نام «احمد بن اسماعیل بن صالح بن حسین بن سلمان بن داوود همبوشی بصری سَلَمی»[۱] تأسیس شده است. او در حدود سال ۱۹۷۰ میلادی مصادف با ۱۳۴۹ شمسی در روستای «همبوش» واقع در منطقه «هُوَیر» شهرستان «المُدَینَه» از توابع استان «بصره» و از عشیره «بنی سلیمی» قبیله «صیامره» متولد شده…
انجمن حجتیه، از جمله جریانهای مذهبی تاثیرگذار در ایران معاصر است که با رویکردی نصگرایانه، ضد فلسفی و سیاسیگریز، در نقطهی تقابل با گفتمان اسلام سیاسی امام خمینی (ره) قرار میگیرد. انجمن حجتیه علیرغم تعطیلی رسمی، همچنان به مثابه جریانی مؤثر در برخی لایههای فکری و فرهنگی ایران فعال است و بررسی دقیق آن…
صهیونیسم جنبشی سیاسی و ملیگرای یهودی است که در اواخر قرن نوزدهم میلادی شکل گرفت و هدف اصلی آن تأسیس یک دولت یهودی در سرزمین فلسطین بود. این جنبش ریشه در سنتهای مذهبی یهود، بهویژه آرمان بازگشت به «سرزمین موعود» دارد، اما در شکل مدرن خود عمدتاً پاسخی به یهودستیزی، تبعیض و بحران هویت یهودیان…
یهودیت یکی از کهنترین ادیان ابراهیمی است که هم دین و هم هویت قومی-فرهنگی را در خود جای داده است. این دین، با تاریخ پر فراز و نشیب و آموزههایی پیچیده، همواره موضوع نقدهای جدی در حوزههای الهیات، تاریخ و جامعهشناسی بوده است. تاریخ مختصر یهودیت ریشههای یهودیت به حدود ۳۵۰۰ سال پیش در منطقه…