پایگاه خبری مسیحی تبشیری «سیبیان» (CBN News) در گزارشی با اشاره به بحرانهای اقتصادی در ایران، به بررسی وضعیت فعالیت شبکههای مسیحی در این شرایط پرداخته است.
این رسانه در مقدمه گزارش خود نوشته است: «ایالات متحده در حال هدف قرار دادن اقتصاد ایران و کشورهایی است که با این حکومت تجارت میکنند. در داخل ایران، بحران اقتصادی به نقطهای بحرانی رسیده و این شهروندان عادی هستند که تاوان آن را میپردازند. ارزش پول ملی این کشور (ریال) به پایینترین حد خود سقوط کرده و تورم به ۸۷ درصد رسیده است.»
در ادامه این گزارش، «جان سرنیگلیا»، رئیس بخش آمریکای شبکه تلویزیونی مسیحی «سَت-سون» (SAT-7)، در گفتوگو با سیبیان اظهار کرده است که مسیحیان در ایران با مشکلات اقتصادی و فشارهای زیادی مواجه هستند، اما به گفته او «کلیسا تابآوری فوقالعادهای نشان داده و در حال تجربه رشد است.»
سرنیگلیا در این مصاحبه گفته است: «مردم در کنار هم پرستش میکنند و برای یکدیگر دعا میکنند. آنها حتی در شرایطی که خودشان گرسنهاند و غذای کافی برای خانوادههایشان ندارند، به همسایگانشان کمک میکنند.»
وی همچنین افزوده است که ایمانداران در ایران برای چنین شرایط دشواری آمادگی دارند، زیرا به گفته او «عیسی به ما یادآوری میکند وقتی انتخاب میکنیم از او پیروی کنیم، باید انتظار چنین چیزی را داشته باشیم.»
رئیس شبکه SAT-7 آمریکا با اشاره به نقش بحرانهای اجتماعی و اقتصادی در افزایش توجه برخی افراد به پیامهای مذهبی، گفته است که ترس از جنگ، مرگ و مشکلات معیشتی باعث افزایش علاقه به پیام انجیل شده است. او تصریح کرده است: «در زمان درگیری، جنگ و فقر، مردم به سوی خداوند کشیده میشوند.»
در بخش پایانی این گزارش آمده است که شبکه ماهوارهای ست-سون همچنان به پخش روزانه برنامههای خود برای ایران ادامه میدهد؛ برنامههایی که به گفته این شبکه حدود ۵۰۰ هزار مخاطب دارند. همچنین این شبکه جلسات خصوصی آموزش و پرستش را از طریق پلتفرم «زوم» (Zoom) برگزار میکند.
تحلیل گزارش
جستجوی معنا و پناه بردن به امر قدسی در زمان فروپاشی ساختارهای اقتصادی و امنیت روانی، یک واکنش طبیعی و انسانی است؛ اما خوانش انتقادی گزارشهایی نظیر آنچه در رسانههای جریان اوانجلیست منتشر میشود، پرسشهایی درباره رویکرد نهادهای تبشیری خارجنشین در مواجهه با بحرانهای اجتماعی مطرح میکند.
مسئله در این نگاه انتقادی، گرایش افراد آسیبدیده از بحرانها به باورهای مذهبی نیست؛ بلکه نحوه مواجهه نهادهایی است که شرایط ناشی از فشارهای اقتصادی را به عنوان بستری برای گسترش فعالیتهای خود مورد توجه قرار میدهند.
گزارش سیبیان از یک سو به تأثیر سیاستهای ایالات متحده بر اقتصاد ایران و فشارهای واردشده بر شهروندان عادی اشاره میکند، اما در ادامه تمرکز خود را بر فعالیت شبکههای مسیحی و نقش آنها در ارائه حمایتهای معنوی قرار میدهد. از منظر این تحلیل، پرسش اصلی آن است که آیا چنین رویکردی صرفاً کمک معنوی به افراد در شرایط دشوار است یا آنکه بحرانهای انسانی به فرصتی برای توسعه شبکههای تبلیغی تبدیل میشود.
هرچند مفهوم تحمل رنج در مسیر ایمان، جایگاهی دیرینه در الهیات مسیحی دارد، اما استفاده از این مفهوم برای تبیین مشکلات ناشی از بحرانهای سیاسی و اقتصادی میتواند به عادیسازی رنج و کاهش توجه به عوامل ایجادکننده آن منجر شود. در این چارچوب، فقر و مشکلات معیشتی ممکن است به جای آنکه صرفاً به عنوان یک مسئله انسانی و اجتماعی بررسی شوند، به عنوان یک آزمون معنوی تفسیر شوند.
بر اساس این نگاه انتقادی، رسانههای تبشیری به جای تمرکز بر ریشههای سیاسی و اقتصادی بحران، بیشتر بر پیامدهای معنوی آن تأکید میکنند. در نتیجه، این پرسش مطرح میشود که آیا فعالیت چنین نهادهایی در شرایط بحرانی صرفاً با هدف حمایت از افراد آسیبدیده انجام میشود یا اینکه از شرایط دشوار جوامع برای افزایش مخاطب و گسترش نفوذ خود نیز بهره میگیرد.
از این منظر، استفاده از بحرانهای معیشتی مردم خاورمیانه به عنوان زمینهای برای توسعه فعالیتهای تبلیغی، میتواند به عنوان بازتولید رویکردی تلقی شود که رنج گروههای آسیبپذیر را در چارچوب اهداف سازمانی و تبلیغی خود بازتعریف میکند.
