در حالی که کشور درگیر شرایط ناآرام و اختلالات گسترده فضای مجازی است، مجموعهای با عنوان «workaway.iranian» با شعار «به خاطر شرایط این روزها» از مربیان یوگا خواسته است جلسات رایگان برگزار کنند. اقدامی که در ظاهر فرهنگی و انساندوستانه است، اما در بستر تجربههای پیشینِ جریانهای معنویتگرای نوظهور، میتواند ابزاری برای نفوذ نرم، جذب نیرو و ایجاد شبکههای ارتباطی غیررسمی باشد.
یک مجموعه مجازی با محوریت یوگا و طبیعت، در اقدامی قابل توجه و در اشاره به «شرایط این روزها» – که به نظر میرسد اشاره به ناآرامیها و اختلالات اخیر در کشور دارد – آمادگی خود را برای به اشتراکگذاری رایگان «جلسه اول» کلاسهای مربیان یوگا در پنج صفحه خود اعلام کرده است. این حرکت در بستری صورت میگیرد که جریانهای معنویتگرای نوظهور، پیشینهای از فعالیتهای جهتدار و اغلب ضدحکومتی در فضای مجازی داشتهاند.
در پی انتشار اطلاعیهای توسط مجموعهای با عنوان «workaway.iranian» در فضای مجازی، این گروه از مربیان یوگا خواسته است تا در صورت تمایل برای برگزاری رایگان جلسه اول کلاسهای خود، آمادگیشان را اعلام کنند تا در صفحات این مجموعه به صورت رایگان منتشر شود. متن این اطلاعیه با عبارت «به خاطر شرایط این روزها» آغاز شده است که به طور ضمنی به فضای ناآرام، اعتراضات و قطعیهای گسترده اینترنت در کشور اشاره دارد.
این اقدام که ظاهری کاملاً فرهنگی و سلامتمحور دارد، در بستری رخ میدهد که طی ماههای اخیر، برخی جریانهای فعال در حوزههای معنویت نوظهور، یوگا و روانشناسی عامهپسند، با استفاده از همین فضا، به تبلیغ گفتمانهای معارض، ایجاد شبکههای ارتباطی موازی و تشدید احساس ناامیدی و بیاعتمادی نسبت به نهادهای رسمی پرداختهاند. ارائه رایگان خدمات در چنین شرایطی، میتواند ابزاری برای جلب اعتماد، جمعآوری مخاطب و ایجاد پایگاه اجتماعی برای اهداف بعدی باشد.
انتشار چنین پیشنهادهایی در شرایط حساس کنونی، اگرچه ممکن است در نگاه نخست، حرکتی انساندوستانه و حمایتی به نظر برسد، اما با توجه به سابقهٔ سیاسیسازی و جهتدهی فعالیتهای برخی از این مجموعههای به ظاهر فراجناحی، میتواند معنایی فراتر از آموزش یوگا داشته باشد. تجربهٔ اغتشاشات اخیر نشان داده است که برخی از این جریانها، با استفاده از زبان سلامت، معنویت و توسعه فردی، به دنبال شکلدهی به گفتمانهای معارض، ایجاد شبکههای غیررسمی تأثیرگذار و ارائه قرائتی خاص از «وضعیت موجود» به نفع اهداف خود هستند. بنابراین، اینگونه پیشنهادهای رایگان میتواند در پوشش فعالیت فرهنگی، به دنبال نفوذ در جامعه، جذب نیرو و آمادهسازی بستر برای اقدامات بعدی در فضای مجازی و حتی میدانی باشد. هوشیاری نهادهای نظارتی و همچنین عموم مردم نسبت به اهداف پنهان پشت چنین حرکتهایی، به ویژه در شرایط کنونی، ضروری به نظر میرسد.
