گزارشها و ادعاهای منتشرشده حاکی است که بدنهی دراویش منتسب به فرقهی نعمتاللهیه در جریان اغتشاشات دیماه ۱۴۰۴ با تکرار و تعمیق رویکردهای پیشینِ مرجع درگذشتهی خود، دست به مجموعهای از اقدامات علنی و خشونتآمیز زدهاند؛ اقداماتی که از سوی مراجع مختلف بهعنوان عاملی مؤثر در تشدید بیثباتی و ایجاد ناامنی عنوان شده است. در این گزارش، مجموعه ادعاها و رخدادهای مرتبط با نقش این گروه در اعتراضات بررسی میشود.
در روزهای مربوط به اغتشاشات دیماه ۱۴۰۴، چند منبع خبری و تحلیلی ضمن انتشار مجموعهای از ادعاها و مشاهدات، مدعی شدند که برخی از اعضای منتسب به فرقهی نعمتاللهیه بهطور آشکار در تحرکات خشونتآمیز شرکت داشتهاند. این منابع فهرستی از رفتارها و اقدامات را منتشر کردهاند که شامل دعوت به آشوب، تخریب اماکن مذهبی، آموزش عملی اقلام مورد استفاده در اغتشاشات و تخریب اموال عمومی است.
در گزارشهای منتشرشده آمده که این تحرکات، برخلاف رفتارهای مخفیانهی گذشته، اینبار بهصورت علنی انجام شده و به باور تحلیلگران، اثربخشی بدنهی این گروه در صحنهی میدانی به حدّی بوده که برخی جریانهای همسو و معاند نیز از شدت فعالیت آنان عقب ماندهاند. منابع یادشده میگویند بخشهایی از این فعالیتها با سازماندهی و تبلیغ در فضای مجازی و شبکهسازی میان اعضا هماهنگ شده است.
از جمله ادعاهای بازنشرشده در کانالها و گزارشها عبارتاند از:
• فراخوان و دعوت به شرکت در تجمعات و اقدامات آشوبآمیز.
• توهین به مقدسات و مشارکت در تخریب مساجد و حسینیهها.
• آموزش و ترویج استفاده از اقلام و روشهایی که بتواند آسیب به نیروهای انتظامی را افزایش دهد.
• تشکیل کمپینها و شبکههای تبلیغاتی برای جمعآوری و ساماندهی مخاطبان بهمنظور سوق دادن آنان به اقدامات خشونتآمیز.
• آتشزدن و تخریب اموال عمومی و خصوصی مانند مغازهها و خودروها.
برخی گزارشها همچنین به اتهامهایی جدیتر اشاره کردهاند؛ از جمله ادعای «همکاری مستقیم برخی از دراویش» تحت عنوان هدایت یا ارتباط با سازمانهای خارجی. این نوع ادعاها که پیامدهای سنگینی در افکار عمومی و مسیر بررسیهای امنیتی دارد، تاکنون از سوی منابع رسمی تأیید نشده و در مواردی نیز از سوی برخی کانالها و شبکههای خبری با عبارت «ادعا شده» یا «بر پایه گزارشها» منتشر شدهاند.
در کنار این مجموعه اتهامات، پرسش مهمی که در افکار عمومی مطرح شده، سکوت و موضعگیری قطب فعلی فرقه است. گزارشها حاکی است که برخی ناظران و منتقدان از چرایی بیان نشدن واکنش رسمی قطب یا رهبران فرقه گلایه کرده و این سکوت را مصداق «همراهی یا حمایت غیرمستقیم» تلقی کردهاند. منابع یادشده میگویند برای بسیاری از اعضا و پیروان، قطب فرقه همچنان مرجع و پناهآگاه تلقی میشود و هرگونه حمایت ضمنی یا صریح از سوی وی میتواند پیامدهای روانی و عملی قابلتوجهی داشته باشد.
